23 آوریل در تقویم فرهنگی، روزی نمادین و الهامبخش است. روزی که به نام «روز جهانی کتاب» شناخته میشود و همزمان یادآور درگذشت یکی از بزرگترین چهرههای ادبیات جهان، ویلیام شکسپیر میباشد. این مناسبت، یک فرصت طلایی برای پاسداشت فرهنگ مطالعه، ارج نهادن به نویسندگان و تقویت عادت کتابخوانی در میان نسلهای مختلف به شمار میرود.
چرا 23 آوریل به عنوان روز جهانی کتاب انتخاب شد؟
ایده نامگذاری روزی جهانی برای کتاب و حق مولف توسط سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، «یونسکو» مطرح شد. در سال 1995 این سازمان رسما 23 آوریل را به عنوان روز جهانی کتاب و حق نشر معرفی کرد.
23 آوریل در واقع، مصادف با سالروز ویلیام شکسپیر در سال 1616 میلادی میباشد. همچنین این روز با نام چند نویسنده بزرگ در تاریخ ادبیات جهان گره خورده است. به همین دلیل، یونسکو این تاریخ را نمادی جهانی برای بزرگداشت ادبیات و ترویج فرهنگ مطالعه انتخاب کرد.
11 اکتبر نیز هر سال، به مناسبت روز جهانی دختر گرامی داشته میشود. برای آنکه راجع به آن بیشتر بدانید، این مقاله را از دست ندهید.
ویلیام شکسپیر؛ اسطوره ماندگار ادبیات جهان
همه شما بارها اشعار ویلیام شکسپیر معروف به گوشتان خورده است. نام ویلیام شکسپیر با ادبیات کلاسیک و نمایشنامهنویسی در هم آمیخته و هیچکس این دو را در تاریخ ادبیات جهان، از یکدیگر جدا نمیداند. او شاعر و نمایشنامهنویس برجسته انگلیسی بود که آثارش پس از گذشت بیش از چهار قرن، همچنان خوانده، اجرا و تحلیل میشوند.
از جمله معروفترین نمایشنامههای شکسپیر محبوب، میتوان به «رومئو و ژولیت»، «هملت»، «مکبث» و «اتللو» اشاره نمود. البته که این آثار، تنها بخشی از میراث ادبی او هستند که مفاهیمی همچون عشق، خیانت، قدرت، جاهطلبی و سرنوشت را به بیانی هنرمندانه به تصویر کشدهاند.
شکسپیر نهتنها در ادبیات، بلکه در سینما، تئاتر و حتی زبان روزمره مردم جهان نیز تاثیر عمیقی گذاشته است. بسیاری از اصطلاحات رایج زبان انگلیسی برای اولینبار، در آثار او به ثبت رسیدهاند. به راستی، نامگذاری روز جهانی کتاب برای یادبود ویلیام شکسپیر، حق اوست.
روز کتاب؛ فراتر از یک مناسبت نمادین
روز جهانی کتاب، تنها یادبودی تاریخی نیست؛ بلکه حرکتی جهانی میباشد، برای:
- ترویج فرهنگ مطالعه
- حمایت از نویسندگان و مترجمان
- پاسداشت حق نشر و مالکیت فکری
- افزایش دسترسی عمومی به کتاب
در این روز، کتابخانهها، مدارس، دانشگاهها و ناشران در کشورهای مختلف برنامههایی مانند نشستهای کتابخوانی، جشن امضا، تخفیفهای ویژه و کمپینهای فرهنگی را برگزار میکنند. به عنوان کسی که به فرهنگ کتابخوانی، ادبیات و تحصیل اهمیت میدهد، آیا میدانید روز دانشآموز چه روزی است؟
اهمیت کتابخوانی، در دنیای دیجیتال امروز
در عصر شبکههای اجتماعی و محتوای کوتاه، تمرکز و مطالعه عمیق بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا نموده است. چرا که امروزه اغلب افراد به جای صرف هزینه برای خرید کتاب کاغذی، در صفحات مجازی محتوای مورد علاقهشان را مطالعه میکنند.
البته که با این وجود، باز هم نمیتوان از تصور یک کتابخانه رویایی در خانه یا محل کار به راحتی گذشت. از جمله مزایای متعددی که کتابخوانی دارد، میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- تقویت تمرکز و حافظه: مطالعه منظم باعث افزایش قدرت تحلیل و تمرکز ذهن میشود.
- افزایش دایره واژگان: کتابها گنجینهای از واژگان، ساختارهای زبانی و شیوههای بیان هستند.
- رشد تفکر انتقادی: خواندن آثار مختلف به ما کمک میکند دیدگاههای متنوع را بشناسیم و تحلیل نماییم.
- کاهش استرس: غرق شدن در دنیای کتاب، میتواند ذهن را آرام و از فشارهای روزمره دور کند.
برای آنکه بتوانید استفاده مفیدی از کتابخوانی داشته باشید، قبل از هر چیزی، باید بدانید که بهترین زمان مطالعه چه زمانی است؟!
چگونه روز جهانی کتاب را گرامی بداریم؟
با توجه به اهمیت روز جهانی کتاب شاید به عنوان کسی که برای این روز اهمیت قائل است، شاید بپرسید که “خب من چه کاری در این روز میتوانم انجام دهم؟” برای بزرگداشت 23 آوریل، لازم نیست کار پیچیدهای بکنید. تنها کافیست:
- یک کتاب جدید بخرید یا از کتابخانه امانت بگیرید.
- بخشی از کتاب مورد علاقهتان را در شبکههای اجتماعی معرفی کنید.
- برای کودکان خانواده کتاب بخرید.
- از نویسندگان و ناشران مورد علاقهتان حمایت کنید.
- فهرستی از کتابهایی که قصد خواندنشان را دارید، تهیه کنید.
حتی 20 دقیقه مطالعه در این روز میتواند شروع یک عادت ماندگار باشد.
جایگاه حق نشر در روز کتاب
یکی از اهداف اصلی یونسکو، از نامگذاری این روز، توجه به «حق مولف» است. رعایت کپیراست به معنای احترام به تلاش فکری نویسندگان، مترجمان و ناشران میباشد. با خرید نسخههای قانونی کتاب، در واقع از ادامه تولید محتوای ارزشمند حمایت میکنیم.
سخنآخر
23 آوریل، روز کتاب، تنها تاریخ یک تقویم نیست، بلکه یادآور قدرت کلمات و تاثیر عمیق آنها در ادبیات زندگی انسان است. همزمان این روز با یادبود ویلیام شکسپیر، نمادی از جاودانگی اندیشه و هنر نوشتن میباشد. کتابها پلی میان گذشته و آیندهاند. صدای نسلهایی که آمدهاند و رفتهاند و الهامبخش نسلهایی که هنوز در راهاند.
