مراقبت از دندانهای کودک تنها به داشتن لبخند زیبا ختم نمیشود؛ سلامت دندانها نقش مهمی در تغذیه، صحبت کردن، اعتمادبهنفس و حتی رشد فک و صورت کودک دارند. بسیاری از مشکلات دندانی بزرگسالان، از بیتوجهی بهداشت دهان و دندان در سالهای ابتدایی زندگی نشات میگیرند. به همین دلیل، آگاهی والدین از اصول صحیح مراقبت از دندان کودک، بسیار حائز اهمیت میباشد. در این بخش از توکامگ، به بررسی این موضوع میپردازیم.
اهمیت مراقبت از دندانهای شیری
برخی از والدین تصور میکنند چون دندانهای شیری موقتی هستند، مراقبت از آنها ضرورت زیادی ندارد. در صورتی که این باور اشتباه محض است و دندانهای کودک نیز گاهی نیاز به درمان تخصصی از جمله عصبکشی دندان شیری پیدا میکنند، اگر به درستی مراقبت صورت نگیرد.
دندانهای شیری کودکان، به این دلیل که به جویدن صحیح غذا کمک نموده و در یادگیری درست صحبت کردن موثر هستند، باید به درستی مراقبت شوند. حفظ بهداشت دهان و دندان کودکان از همان ابتدا، فضا را برای رویش دندانهای دائمی سالمتر حفظ میکنند.
پوسیدگی دندان کودکان یا از دست رفتن زودهنگام آنها، میتواند باعث مشکلات جدی دندانهای دائمی شود. به همین دلیل است که مراقبت از دندانهای کودک یک امر حیاتی به شمار میرود که والدین باید نسبت به آنها توجه ویژه داشته باشند.
مراقبت از دندان کودک، از چه سنی باید شروع شود؟
حفظ بهداشت دهان و دندان کودکان حتی قبل از رویش اولین دندان نیز باید انجام شود. حتی در کودکان شیرخوار نیز، همانطور که نمیتوان اهمیت و نقش شیر مادر در تنظیم قند خون نوازدان را نادیده گرفت، نمیتوان تاثیر آن را در پوسیدگی زودهنگام دندان کودکان را نیز ندید.
بنابراین کودکانی که سن 2 سالگی را رد میکنند، نباید از طریق شیر مادر تغذیه شوند؛ چرا که شیر مادر، مخصوصا در شب، منجر به خرابی زودرس دندانهای کودک میگردد. بنابراین:
قبل از رویش دندان
تمیز کردن لثههای نوزاد با یک گاز استریل، دستمال تمیز و مرطوب یا مسواک مخصوص به کاهش باکتریها کمک میکند.
بعد از رویش اولین دندان
به محض ظاهر شدن اولین دندان، مسواک زدن دندان کودک، با مقدار کمی خمیردندان باید انجام شود.
از آنجایی که کودکان از سن 4 تا 12 ماهگی طول میکشد تا دندانهایشان شروع به رویش و کامل شدن کنند، از ابتدای شروع رویش دندان، باید مراقبت از دندانهای کودک را جدی بگیرید.
اصول صحیح مسواک زدن دندان کودک
با توجه به اهمیت سلامت دندان کودک، باید مسواک زدن را به صورت منظم انجام دهید. مسواک، یک عامل بسیار مهم برای پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان به حساب میآید. اصول صحیح و نکات مهم عبارتند از:
- استفاده از مسواک حداقل دو بار در روز
- استفاده از مسواک نرم و مناسب سن کودک
- نظارت والدین تا حدود 7 تا 8 سالگی
- آموزش مسواک زدن به صورت بازی و سرگرمی
سعی کنید مسواک زدن برای کودک را به صورت اجبار روزانه انجام ندهید، چرا که او از این کار فاصله میگیرد. حفظ بهداشت دهان و دندان کودکان، بهتر است به صورت بازی انجام شود تا نتیجهبخش باشد.
انتخاب خمیردندان مناسب برای کودکان
بهترین خمیردندان کودک، باید:
- مخصوص سن کودک باشد.
- فلوراید کنترل شده داشته باشد.
- طعم آن ملایم و موردپسند کودک انتخاب شود.
مقدار خمیردندان برای کودکان خردسال، به اندازه یک دانه برنج و برای کودکان بزرگتر به اندازه نخود باشد. از آنجایی که مراقبت از نوزاد از اهمیت زیادی بهرهمند است، برخی از مادران به دفعات زیادی از دستمال مرطوب استفاده میکنند. بنابراین بهتر با علائم حساسیت نوزاد به دستمال مرطوب، آشنا شوید.
تغذیه مناسب در سلامت دندانهای کودک
تغذیه مناسب، از تاثیر مستقیمی در مراقبت از دندانهای کودک بهرهمند است. بنابراین:
موادغذایی مفید
- لبنیات (شیر، ماست، پنیر)
- میوهها و سبزیجات تازه
- آب بهجای نوشیدنیهای شیرین
موادغذایی مضر
- شیرینی و شکلات
- نوشیدنی قندی
- تنقلات چسبنده
کاهش مصرف قند و شیرینیجات، یکی از تاثیرگذارترین راهها به منظور جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان میباشد.
مراجعه منظم به دندانپزشک کودک
اولین مراجعه به دندانپزشک بهتر است همزمان با رویش اولین دندان یا حداکثر تا یکسالگی انجام شود. انجام معاینات دورهای مشکلات احتمالی را زود تشخیص میدهد و منجر به کاهش ترس کودک از دندانپزشکی میگردد.
مراجعه به موقع به دندانپزشک کودک، به شما کمک میکند تا عادات نادرست را اصلاح نموده و بهداشت دهان و دندان کودک را در بهترین شکل انجام دهید.
عادتهای نادرست و تاثیر آنها در دندان کودک
حتی اگر شما به عنوان یک مادر بهترین مراقبتها را از دندانهای کودک خود انجام دهید، تکرار عادتهای نادرست منجر به بروز مشکلات جدی در سلامت دندان کودک در آینده میگردد. بنابراین باید بتوانید از آنها جلوگیری کنید. این عادات عبارتند از:
- مکیدن طولانیمدت پستانک یا انگشت
- خوردن شیر شب (عوارض خوردن شیر خشک بعد از دو سالگی)
- خوابیدن با شیشه شیر
- دندانقروچه
چگونه کودک را به مراقبت از دندان تشویق کنیم؟
برخی از والدین زمانی که از آنها پرسیده میشود:(( چرا بهداشت دهان و دندان کودک را جدی نگرفتید؟)) میگویند:(( چون کودک با ما همکاری نمیکند.)) در صورتی که شما باید از تکنیکهای مناسب برای تشویق فرزند خود به مسواک زدن استفاده نمایید. این روشها:
- خودتان انجام دهید و از او بخواهید در کنار شما مسواک بزند.
- مسواک زدن را به صورت بازی انجام دهید.
- از جدول تشویقی یا داستانهای کودکانه مرتبط استفاده کنید.
- به هیچعنوان کودک را تحقیر نکنید و او را نترسانید.
- برای او فیلمهای آموزشی بگذارید.
- مسواک و خمیردندان مناسب کودک بخرید.
نتیجهگیری
مراقبت از دندان کودک یک سرمایهگذاری بلندمدت برای سلامت اوست. با رعایت اصول سادهای مانند مسواک زدن منظم، تغذیه سالم، انتخاب محصولات مناسب و حذف عادتهای نادرست، میتوانید از بروز مشکلات دندانی جلوگیری کنید. بهتر است بدانید عادتهایی که از کودکی شکل میگیرند، پایه اصلی سلامت دهان و دندان کودک در تمام طول زندگی خواهند بود.
